Sinds september 2015 wordt JouwZoekmachine aangeboden op de klassencomputers van 80% van de basisscholen in Nederland. Daarmee bereiken we zo’n 900.000 leerlingen. Sinds maart 2016 kwamen daar Belgische bezoekers bij. Bij WizeNoze verzamelen we alle zoekopdrachten – natuurlijk anoniem – om ervan te kunnen leren. In deze blog lees je wat we van één jaar JouwZoekmachine geleerd hebben, en ook welke plannen we hebben voor na de zomervakantie.

Hoe test je een zoekmachine?

De simpelste manier: je typt een woord in de zoekbalk en je kijkt welke resultaten je krijgt. Soms volgden gebruikers onze eigen voorbeelden (citroen, kameel) , soms werden de zoekopdrachten uit tv-journaals opgezocht door de gebruikers (hoe hoog is de Eiffeltoren). Verder zoeken kinderen veel naar dieren: paarden, honden en dolfijnen. Meestal waren de gebruikers best tevreden, ook al staat het antwoord niet altijd meteen bovenaan.

We denken dat JouwZoekmachine het afgelopen schooljaar niet alleen door kinderen is getest, maar ook door leerkrachten en ouders. Bij een zoekopdracht als ‘poes’ bijvoorbeeld zouden ook seksueel getinte resultaten kunnen verschijnen als de zoekmachine niet goed is ingericht. Deze test doorstaan we glansrijk vanwege onze whitelisting: we nemen websites op die voor kinderen relevant zijn.

Er waren heel uiteenlopende zoekopdrachten. Op de opdrachten en de bijbehorende resultaten zullen we de komende dagen uitgebreid ingaan. Elke dag een ander voorbeeld uit de praktijk.

Onze eigen manier van testen

Hanna Jochmann (PhD, specialist kind-computer interactie bij WizeNoze) heeft met tientallen kinderen samen achter de computer gezeten en geobserveerd hoe ze JouwZoekmachine gebruikten. Hanna heeft ook feedback gevraagd aan docenten. Haar belangrijkste conclusies waren:

1. Kinderen van 8-12 lezen heel graag resultaten op hun eigen leesniveau. De resultaten van Google of Bing zijn gewoon vaak te moeilijk voor ze.

2. Docenten waren blij met voor kinderen begrijpelijke resultaten. Docenten zagen dat de kinderen verder konden werken met wat ze vonden, en niet bleven worstelen met voor hen onbegrijpelijke of onbruikbare teksten, geflankeerd door reclame.

3. Kinderen in de lagere groepen kunnen niet zomaar werken met een zoekmachine. Ze moeten eerst zoekmachine-les krijgen. Allereerst hebben ze nog geen idee wat resultaten in een zoekmachine precies betekenen. Jonge kinderen gaan met een zoekmachine om of ze een woordenboek openslaan. Er is geen besef dat een zoekmachine de inhoud van een grote verzameling webpagina’s doorzoekt. Dat de resultaten moeten worden beoordeeld (ofwel: passen ze genoeg bij de zoekopdracht?) vinden ze maar lastig; onafhankelijk van de kwaliteit of complexiteit van hun zoekopdracht. Ze verwachten ook eigenlijk vaak dat het antwoord meteen al in de tekst van het eerste zoekresultaat (de ‘snippet’) zal staan. Zonder dat ze naar een webpagina hoeven door te klikken.

Nauwkeurig observeren van zoek- en klikgedrag van kinderen op basisscholen gaf ons feedback op de functionaliteit van knoppen of zoeksuggesties. We hebben daarom bijvoorbeeld gevarieerd met de plaatsing van ‘Bedoelde je …?’ Deze tekst vonden veel kinderen in een eerdere versie te weinig opvallend en staat nu groot op de plaats van het bovenste resultaat.

Spontane feedback

We krijgen ook complimenten en tips via de contact-link onderaan JouwZoekmachine. Dit soort ongevraagde reacties, van kinderen en volwassenen ontvangen we heel graag. Het is waardevol om als ontwikkelaars spontaan van gebruikers te horen hoe ze de zoekmachine ervaren. De reacties variëren van complimenten en suggesties bepaalde sites op te nemen of aan te passen, tot vrolijke feedback als: “Hee, Waarom een team van 10 mensen voor alleen dit… Ik ben 11 en kan makkelijk zo’n website maken. Met vriendelijk groet, J.”

Wat was er nog niet optimaal?

  • Niet over alle onderwerpen waarvan we vinden dat ze in JouwZoekmachine zouden moeten zitten is iets voor kinderen te vinden! Landeninformatie is er bijvoorbeeld wel voor oudere kinderen (beginnend bij groep 7/8), maar te weinig voor jongere (groep 4-6). Voor mensen die webteksten voor kinderen schrijven is er dus nog werk te doen!
  • Soms verschijnen er zoekresultaten die niet passen bij de zoekvraag! Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer er met twee of meer zoekwoorden wordt gezocht en over het belangrijkste begrip geen of onvoldoende informatie voor kinderen beschikbaar is. De zoekmachine geeft dan ook resultaten voor de andere zoekwoorden, maar dat ziet er vaak vreemd uit. Neem de vraag ‘hoe werkt een dynamo?.’ Naast een paar toepasselijke resultaten, staat er ook een antwoord op de vraag ‘hoe werkt een kluis?’. Hier werken we aan.
  • Vanuit België wordt gevraagd om meer Vlaamse resultaten. Daar zouden we graag op in gaan: Nederlands Nederlands leest echt anders dan Vlaams Nederlands. Maar het probleem is dat er niet genoeg Vlaamse content geschreven bestaat die voor kinderen geschreven is. Gelukkig krijgen we via de Brusselse jeugdwerkorganisatie Ambrassade en hun Trusty label nieuwe betrouwbare websites voor kinderen door die we graag op nemen in JouwZoekmachine. In Nederland bestaat zo’n label niet. Maar wel hebben we een soortgelijke samenwerking met de Kindertelefoon.

Meer content voor kinderen? Met onze schrijftool WizeNote kunnen schrijvers aan de slag om teksten te vereenvoudigen. Check zelf het leesniveau van een webpagina met onze Chrome plugin WizeScan.

Wat gaan we de komende tijd doen?

  • Afbeeldingen zoeken Dat kan op dit moment nog niet met JouwZoekmachine. Maar veel kinderen willen graag plaatjes zoeken, dus die functie gaan we toevoegen. Binnenkort klaar!
  • Jongeren bereiken. We denken na over hoe we jongeren (12-18) beter kunnen bereiken. Want we hebben heel veel mooie en bruikbare informatie voor deze leeftijd in de zoekmachine zitten! Verschillende MBO opleidingen hebben interesse getoond en daar gaan we graag mee aan de slag.
  • Zoekcommando’s gebruiken. Want zoekcommando’s zijn handig voor de gevorderde gebruiker om de zoekresultaten nauwkeurig te kunnen sturen. Krijg je bijvoorbeeld resultaten van een website die je eigenlijk niet nodig hebt: sluit ‘m uit met het minnetje (-), of zoek op “precies deze woorden” met aanhalingstekens. De zoekcommando’s zijn ook binnenkort klaar.
  • Surfend zoeken. Voor de jongste kinderen willen we de resultaten met nog meer nadruk op beeld gaan aanbieden. Als wegwijzer naar geschikte websites. Deze aanpassing zal nog even duren.
  • JouwZoekmachine in het Engels. Een Engels-talige versie van JouwZoekmachine: YourSearchEngine.co.uk wordt voor de zomer uitgebracht.

Presentatie Boekhandel Scheltema

Woendag 15 juni 16.00u bij Scheltema Rokin Amsterdam: Presentatie iOS app JouwZoekmachine met Van Dale

Zoeken op je iPad en iPhone. Wist je dit al?

We hebben zojuist onze gloednieuwe JouwZoekmachine App voor iOs gelanceerd. Gratis via de Apple Appstore. Met de mogelijkheid een abonnement te nemen op 3 Van Dale woordenboeken voor 1,99 per jaar.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Voornaam

E-mailadres

Maarten Sprenger

Maarten Sprenger geeft workshops Informatievaardigheden, schreef het boek Slim Zoeken op internet (2013) en werkt aan Slim Zoeken 2 - Omgaan met online informatie (2018).

Maarten werkt sinds 2014 bij Wizenoze als specialist kinderinformatie en zoekgedrag.

E-mail: maarten@wizenoze.com

Linkedin

slim zoeken

Pin It on Pinterest

Share This

Share This

Share this post with your friends!